|
قرارداد اجاره كشتي و انواع آن
قرارداد اجاره كشتي / چارتر پارتي Charter
party
قرارداد اجاره كشتي سندي است كه بين مالك كشتي (يا نماينده مجاز او) و
اجاره كننده منعقد ميگردد و در
ان شرايط اجاره كشتي همراه با
خدمه براي مدتي معين يا براي يك
يا چند سفر بين بنادر مشخص، قيد و
يا به موجب آن، شرايط واگذاري
كشتي بدون خدمه براي مدت مقرر در
قرارداد تعيين ميشود در قرارداد
اجاره كشتي با توجه به نوع آن از
جمله قيد تمام يا بخشي از اطلاعات
زير لازم است: اطلاعات مربوط به
مالك و اجاره كننده كشتي، اسم
كشتي، مشخصات و ظرفيت آن، مشخصات
بار و مقدار آن، بنادر يامحلهاي
بارگيري و تخليه، نرخ كرايه يا
اجاره بها، زمان، مكان، نوع پول
ونحوه پرداخت كرايه يااجاره بها،
مدت مجاز براي بارگيري و تخليه
كالا (ضمن مشخص كردن اين امر كه
تعطيلات و روزهاي كاري كه مثلاً
هوا نامساعد است چگونه در قالب
اين مدت محاسبه گردد يا در
صورتتاخير در انجام بارگيري
ياتخليه يا ترسيع در اين كار
خسارات معطلي كشتي – دموراژ – يا
بر عكس پاداش تسريع در بارگيري يا
تخليه – ديسپاچ- چگونه تعيين شود)
و سرانجام تعهدات مالك كشتي و
اجاره كننده.
به طور كلي دونوع قرارداد اجازه
كشتي وجود دارد. يكي از اجاره
كشتي همراه باخدمه و ديگري اجاره
كشتي بدون خدمه كه به آن اجاره در
قالب واگذاري
Charter by demise
گويند.
الف – اجاره كشتي همراه با خدمه
در اين نوع اجاره، مالك كشتي يا اجاره كننده توافق مينمايد كه براي حمل
كالاهاي وي يا كالاهايي كه از طرف
او بارگيري ميشوند، كشتي را
همراه باخدمهاش براي اين منظور
در اختيار اجاره كننده قرار دهد.
اين نوع قراردادها خود به دو گروه
تقسيم ميشوند: قراداد اجاره
زماني و اجاره سفري.
1ـ قرارداد اجاره زمانيTime
Charter party
در اين نوع قرارداد، كشتي براي مدتي معين اجازه داده ميشود و مدت اجاره با
توجه به نيازهاي اجاره كننده
وتوافق مالك ممكن است چند ماه يا
حتي چند سال باشد. البته گاه
اجاره تمديد مدت قراداد براي
دورهاي معين به اجاره كننده داده
ميشود تا در صورت انقضاي مدت،
اجاره كننده بتواند قرارداد را
براي دوره تعيين شده تمديد نمايد.
در اجاره زماني تمام ظرفيت كشتي
در اختيار اجاره كننده قرار
ميگيرد تا طي مدت اجاره به حمل
بار از هر بندي به بندر ديگر
مشغول شود و يا فقط بين دو يا چند
بندر مشخص رفت و آمد كند.
تعهدات و مسئوليتهاي مالك و اجاره كننده كشتي در قرارداد اجاره زماني
مالك كشتي متعهد است كشتي را به گونهاي آماده براي دريانوردي، در زمان و
مكان تعيين شده در اختيار اجاره
كننده قرار دهد، در غير اين صورت
اجاره كننده ميتواند به خاطر
تخلف مالك كشتي قرارداد را فسخ
كرده و مطالبه خسارت نمايد. به
علاوه مالك كشتي بايد كشتي را
بيمه كند ودستمزد خدمه كشتي را كه
در استخدامش قرار دارند، بپردازد.
هزينه تامين آذوقه براي خدمه،
تعمير و نگهداري كشتي وتهيه گواهي
هاي مختلف كشتي بر عهده مالك است.
در مقابل، اجاره كننده علاوه بر
اجارهبها. به طور معمول بايد
مخارج سوخت كشتي در دريا و بندر
را بپردازد. هزينههاي مربوط به
عنوارض بندري و فانوس دريايي،
عبور ازكانال، اجاره يدك كش و هر
نوع ماليات و عوارض متعلق به كلا
بر عهده اجاره كننده است. به
علاوه، در اين نوع قرارداد، اجاره
كننده معمولاً ترتيبات بارگيري و
تخليه كالا را فراهم و هزينههاي
مربوط را پرداخت ميكند.
چنانچه كشتي بر اثر شكستگي، نقص فني يا حادثهاي از حركت باز ايستد، براي
زمان تلف شده اجاره تعلق
نميگيرد، ولي براي اوقات ديگر
اجاره بها بايد به طور كامل
پرداخت شود، اعم از اينكه كشتي پر
يا خالي بوده، سفر خود را به
انجام رسانده يانرسانده باشد.
2ـ قرارداد اجاره سفري
voyage charter party
در اين نوع قرارداد مالك كشتي موافقت ميكند كالاي معيني را بين بنادر يا
بعضاً در محدودهاي مشخص حمل
نموده و در ازاء آن مبلغي به
عنوان كرايه دريافت نمايد، اين
مبلغي بر اساس وزن محموله يادر
صورت حجيمبودن بر اساس حجم آن
محاسبه ميگردد. اگر مالك كشتي از
ميزان دقيق باري كه قرار است حمل
كند اطلاع نداشته باشد، طرفين
ممكن است در مورد مبلغ مقطوعي به
عنوان كرايه توافق كنند.
در اجاره سفري كشتي نيز همانند اجاره زماني، خدمه و به طور كلي مديريت كشتي
در اختيار مالك باقي ميماند.
در قرارداد اجاره سفري دو نوع اجاره وجود دارد:
ـ اجاره كشتي براي يك سفر 2ـ اجاره كشتي براي سفرهاي متوالي
در مواردي كه محموله معادل يا كمتر از ظرفيت حمل كشتي باشد، ميتوان آنرا طي
يك سفر حمل كرد.
چنانچه محموله بيش از ظرفيت حمل كشتي براي يك نوبت باشد، قراداد اجاره براي
سفرهاي متوالي تنظيم ميگردد اين
نوع قرارداد اجاره سفري در فاصله
دو تارخي كه تعيين ميشود، يعني
تاريخ آغاز نخستين سفر و تاريخ
پايان آخرين سفر معتبر است.
تعهدات و مسئوليتهاي مالك و اجارهكننده كشتي در قرارداد اجاره سفري
مالك كشتي متعهد است كشتي موضوع اجاره را به گونهاي آماده براي دريانوردي
در اختيار اجاره كننده قرار دهد.
البته ماهيت اين تعهد به شرايط
سفر دريايي بستگي يدا ميكند.
چنانچه عيبي در آغاز سفر در كشتي
ظاهر گردد و اين عيب ظرف مدت
معقولي قابل رفع نباشد، اجاره
كننده ميتواند قرارداد را فسخ
كند.
هزينههايي از جمله دستمزد خدمه، تعمير و نگهداري كشتي و تامين آذوقه و
سوخت و همين طور عوارض بندري و
معمولاً مخارج بارگيري و تخليه
كالا طبق شرايط (Liner
Tems Gross chart er)
بر عهده مالك كشتي است.
در مقابل، اجاره كننده علاوه بر پرداخت كرايه بايد بار بدون خطري را در
كنار كشتي بارگيري نمايد و اين
كار را طي مدت مجاز
Laytime
به انجام رساند، در غير اين صورت
بايد خسارت معطلي كشتي را بپردازد
در صورت اجاره تمام كشتي، پرداخت
كرايه مربوط به ظرفيت استفاده
نشده
Dend freight
نيز بر عهده اجاره كننده ميباشد.
ازسوي ديگر، اين نوع قرارداد
اجاره كشتي معمولاً متضمن شرطي
براي فسخ در صورت تاخير كشتي است.
بدين معني كه اگر كشتي بيش از
مدتي كه در قراداد تعيين شده است
تاخير كند، به اجاره كننده اين
اختيار داده ميشود كه اجاره را
فسخ نمايد.
در قراداد اجاره سفري. به محض بارگيري كالا، مالك كشتي متعهد است آن را به
مقصد حمل كند. مسئوليت اجاره
كننده در مقابل كالا و كشتي از
لحظه بارگيري تمام ميشود. چنانچه
در قرارداد اجاره كشتي نام
بندرتخليه ذكر شده باشد، مالك
كشتي به طور معمول متعهد است
رهسپار آنجا گردد. اما اگر از هيچ
بندري صراحتاً ذكري به ميان
نيامده و صرفاً به محدودهاي
(مثلاً يك بندر اروپايي) اشاره
شده باشد، اجاره كننده بايد بندر
بيخطري را در محدوده مزبور تعيين
نمايد.
ب – اجاره كشتي بدون خدمه يا اجاره در قالب واگذاري :
در اين اجاره مالك كشتي يا اجاره كننده توافق مينمايد كه كشتي را همراه با
وسايل ولي بدون خدمه براي مدتي
معين به نرخي كه معمولاً بر حسب
ظرفيت حمل، عمر و سرعت كشتي تعيين
ميشود، در اختيار اجاره كننده
قرار دهد. به همين دليل اجاره در
قالب واگذاري را اجاره كشتي تحت
Bareboat Charter –Party
گويند.
طبق اين نوع ، اجاره كننده مديريت كامل كشتي را در دست مي گيرد و درست
همانند مالك آن علم مي كند، با
اين تفاوت كه نمي تواند هر هيچ يك
از قسمتهاي كشتي تغييرات فيزيكي
به وجود آورد يا كالاهاي قاچاق
حمل مي كند يا به نقاطي سفر نمايد
كه مالك كشتي سفر به آن نقاط را
مستثني كرده است.
كليه هذينه هاي مربوط به خدمه
،سوخت تعميرات و نگهداري كشتي و
همين طور تامين ذوقه بر عهده
اجاره كنندهاست، زيرا مالك در اين
نوع قرارداد مديريت كشتي را براي
مدت اجاره از دست ميدهد و صرفاً
دريافت كننده اجاره بها است.
بنابراين در چنين قراردادي اجاره
كننده است كه به عنوان حمل كننده
در برابر مالكان كالاها (در صورتي
كه كالاهاي ديگران را حمل كند)
مسئوليت مييابد. تعهدات مرسوم در
اين نوع قرارداد اجاره كشتي مانند
تعهد ملك به تهيه كشتي آماده براي
دريانوردي ياتعهد اجاره كننده به
جبران خسارات وارده به كشتي در
مدت اجاره، بستگي نام به شرايطي
دارد كه طرفين در قراداد اجاره
مشخص ميسازد.
يك قراداد اجاره كشتي شامل نكات زير است:
ـ اسم كشتي، مشخصت و ظرفيت آن
ـ مشخصات و مقدار بار
ـ بنادر يا محلهاي بارگيري و تخليه
ـ نرخ كليه
ـ چگونگي، زمان، مكان و نوع ارز پرداختي براي كرايه
ـ زمان مجاز براي بارگيري و تخليه اين زمان چه موقع و تحت چه شرايطي آغاز
ميشود و خاتمه مييابد و اينكه
آيا اوقات استثنايي (مانند روزهاي
كاري كه هوامساعد نباشد يا
تعطيلات و غيره) بايد منظور گردد
يا نه. در صورت وجود، خسارت قصور
در انجام بارگيري يا تخليه ظرف
مدت مقرر (خسارت معطلي كشتي ) يا
پاداش تسريع در بارگيري و تخليه
در مدتي كمتر.
برخي نكات مهم در يك قرارداد اجاره كشتي كه اجاره كننده بايدتوجه ويژهاي
نسبت به آنها مبذول دارد عبارتند
از:
ـ مقدار : ماده مربوط به داشتن اختيار براي افزايش يا كاهش (بار)
ـ نرخ كرايه: تصريح اين امر كه هزينه بارگيري و تخليه (شامل بارگيري /
تخليه، بارچيني/ صفافي و غيره) بر
عهده اجاره دهنده است يامالك كشتي.
ـ بنادر بارگيري و تخليه: تعداد و محل
|