|
تاريخچه :
محدوده فعلي تفرش جز متصرفات مادها ، هخامنشيان و اشكانيان بوده از دوره
ساسانيان قبور حوض گونه
زرتشتيان و بعض قلاع به
يادمانده است و بعد از
آن در زمان طاهريان و
صفاريان و سامانيان و
آل بويه و غزنويان نيز
با وجود عدم وجود آثار
، جزو متصرفات آن به
شمار مي رفته در دوره
سلجوقيان نام تفرش به
صورت طبرس رواج پيدا
كرده وبرخي از بزرگان و
علما خود رابه آن منسوب
و مقلب نموده اند به
طور مثال كنيه طبرسي
ويژه رجال شيعه بوده و
مورد اصلي آن نيز كتب
اماميه است و اين
انتساب با اين كه از
عدد انگشتان دست تجاوز
نمي كند، مشخص كننده
نفوذ اماميه در تفرش و
رواج آن از ديرباز است
. در دوره خوارزمشاه
تفرش دهستان در محدوده
اقليم عراق بوده است و
در فاصله سال هاي
740-838 در حدود
متصرفات آل جلاير محسوب
مي شده است.
از مغولان و تيموريان هيچ اثري در تفرش ديده نمي شود ولي تفرش در روزگار
صفويه بويژه پادشاهي
شاه عباس بزرگ رو به
آباداني نهاده است
ومردم تفرش با انجام
خدمات برجسته در
دستگاههاي حكومت صفوي
نفوذ نمود تفرش در ايام
سلطنت افشاريان تا سال
1218 جزو متصرفات ايشان
بوده است تختگاه زنديان
شيراز و خاك تفرش در آن
روزگار جزء متصرفات
آنان بوده است. و در
اين زمان مكتب خانه هاي
متعددي در تفرش تاسيس
شده كه نوجوانان در آن
ه به فرا گرفتن مقدمات
فارسي و تعلم قرا، مي
پرداخته اند در دوران
قاجاريه است كه مرداني
از تفرش در كار سياست
مملكت وارد مي شوند و
در راه خدمت به ايران
حتي از بذل جان خود نيز
دريغ نمي ورزند باز در
همين دوره است كهبه سبب
توجه پادشاهان قاجار به
منطقه روحانيان و علماي
مذهب عده اي از سادات
بني فاطمه تفرش در
دستگاه حكومت رشد كرده
تا جايي كه به مناصب
بزرگ گمارده مي شوند و
يكي از ويژگي هاي دوره
قاجاريه گسترش مكتب
خانه ها و تكثير و
فراواني ميرزاها در
تفرش آشتيان و فراهان
است ولي روي هم رفته
جامعه تفرش در دوره
قاجاريه دهقاني ولي غير
متحجر بوده است.
در سال 1316 خورشيدي كشور ايران از نظر جغرافيايي به ده استان تقسيم شد و
سلطان ابان با شمول
قصبه هاي تفرش فراهان،
آشتيان و غيره به
شهرستان تبديل و به نام
اراك ناميده شد و تفرش
تبديل به بخش گرديد تا
بالاخره در سال 1342
تفرش با شمول بخشهاي
فراهان، آشتيان،
خلجستان، و نيز دهستان
رودبار به شهرستان
تبديل شد و با مشاركت
مردم، خيابان هاي وسيع
در مركز شهر ايجاد
گرديد.
جغرافياي استان :
اين شهرستان در شمال شهرستان آشتيان و جنوب غربي ساوه واقع شده است و مركز
آن شهر تفرش درارتفاع
1900متري از سطح دريا
قرار دارد. اين شهرستان
از شمال به ساوه، از
جنوب به اراك، از شرق
به قم و از غرب به اراك
محدود شده است و مساحت
آن 2792 كيلومتر مربع
است.
جاذبه هاي گردشگري :
الف) جاذبه هاي تاريخي
و مذهبي
مسجد ششناو: در شهر تفرش و در محله «فم» مسجدي باستاني با گنبدي مجلل واقع
است كه« مسجد جامع
شششناو» ناميده مي شود.
امامزاده حسين:اين امامزاده در روستاي نظام آباد در 40 كيلومتري شمال شهر
اراكواقع شده و از
بناهاي دوره صفويه
محسوب مي گردد كه گنبد
اصلي آن به صورت 8 ضلعي
منظم بنا گرديده است.
آرامگاه پورفسور حسابي: آرامگاه پورفسور حسابي، دانشمند نامي كشور كه خدمات
ارزنده اي را به انجام
رسانيده است در شهرتفرش
و محله ترخوران واقع
گرديده است.
ب)جاذبه هاي طبيعي:
آب معدني چشمه گراو: چشمه فوق به فاصله 5 كيلومتري شهرستان تفرش بين دو
روستاي كبوران و طراران
وقع گرديده است و
دسترسي به آن آسان است.
غار ها: وجود چند غار در كوههاي اطراف تفرش نيز از جاذبه هاي طبيعي اين
شهرستان است.
غار دو پستان: در كوه امجك قرار داردويژگي هاي اين غار ريزش آب از دو سنگ
مدخل ورودي آن است.
غار علي خورنده: كه در فاصله 500 متري روستاي كوهين واقع شده است
غار دربر: اين چشمه بر اثر حفر چاه در پارك حكيم نظامي تفرش بوجود آمده است
كه هر چند دقيقه يكبار،
آب از درون آن به بيرون
فوران دارد.
روخانه تفرش(آب كمر): اين رودخانه از بلنديهاي گيان و عبدالله سرچشمه گرفته
كه در گذر از مناطق
مختلف آنرا به اسامي
محلي چون خاجان و آب
كمر مي نامند.
وجه تسميه نام تفرش :
درباره وجه تسميه نام تفرش مردم را بر اين باور است كه تفرش در اصل گبرش
بوده است و اين توجيه
شايد بدين سبب است كه
در سده هاي قبل و حتي
صدر اسلام گبرها و
زرتشتيان در اين جلگه و
نقاط مجاور آن از جمله
فراهان و آشتيان سكونت
داشته اند در متون
جغرافيايي اسلام گاهي
نام تفرش طبس و يا طبرش
آمده است.
|
